Stuurwiel

GPSS organiseert voor fondsen met (belangstelling voor) het gemengde bestuursmodel een kennisdelingssessie over de inrichting van het sleutelfunctiehouderschap in dit model. Onder meer John de Waal, uitvoerend bestuurder van het Ahold Pensioenfonds, zal vertellen hoe zijn fonds dit gaat doen.

Zoals bekend moet op 13 januari 2019 de IORP II richtlijn zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Ondanks vele berichtgevingen op dit gebied, ook van DNB en de Pensioenfederatie, krijgen de ruim 30 fondsen met een gemengd bestuursmodel hierbij weinig expliciete guidance.

Tijdens het IOPR II-seminar van 13 en 14 september 2018 jl heeft DNB uitleg gegeven van haar interpretatie van de aankomende IORP II wetgeving. Naar aanleiding van een vraag van GPSS óók voor fondsen met een omgekeerd gemengd bestuursmodel.

De Pensioenfederatie heeft voor haar leden een toelichting en handvatten gepubliceerd, waarbij in een afzonderlijke bijlage aandacht wordt besteed aan de inrichting van de sleutelfunctiehouders (sfh's) bij fondsen met een omgekeerd gemengd bestuursmodel.

Je bent bestuurder van een pensioenfonds en wordt gevraagd plaats te nemen in de klantenadviesraad van een uitbestedingspartij van jouw fonds. Op deze wijze kan er voor worden gezorgd dat jullie als klant nog beter worden gehoord door die partij, zo leggen zij uit. Wat doe je?

GPSS heeft onderzoek gedaan naar de stand van de governance onder de 35 grootste pensioenfondsen. De uitkomsten delen we in deze en volgende nieuwsbrieven. In dit deel kijken we naar de verschillende bestuursmodellen.

In onze nieuwbrieven zoomen we in op onderwerpen uit de evaluatie van de Wet Versterking bestuur pensioenfondsen die relevant zijn vanuit governance perspectief. In deze nieuwsbrief staat de gewenste vertegenwoordiging van risicodragers in het paritaire bestuursmodel centraal.

Verantwoordingsorganen hebben het lastig, zo blijkt uit onder meer uit de Evaluatie van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen. Verschillende aspecten zorgen daarvoor. Door hier expliciet bij stil te staan, bijvoorbeeld in de vorm van training, blijft het VO opgewassen tegen haar taak.

Je bent bestuurder van een pensioenfonds en wordt gevraagd plaats te nemen in de klantenadviesraad van een uitbestedingspartij van jouw fonds. Op deze wijze kan er voor worden gezorgd dat jullie als klant nog beter worden gehoord door die partij, zo leggen zij uit. Wat doe je?

In februari jl. zijn de uitkomsten van de evaluatie van de Wet versterking bestuur pensioenfondsen (wet VBP) verschenen. De evaluatie had als doel om inzicht te krijgen in de mate waarin de vier doelen van deze wet zijn gerealiseerd. De komende tijd zullen we in onze nieuwbrieven inzoomen op onderwerpen uit de evaluatie waaraan in andere publicaties weinig aandacht is besteed, terwijl die wel relevant zijn vanuit governance perspectief.

Het wetsvoorstel inzake IORP2 is inmiddels bekend en er is al veel over geschreven. Er is echter nog maar weinig aandacht geweest voor een nieuw recht van het verantwoordingsorgaan (VO) dat daarin is opgenomen. Dit betreft een goedkeuringsrecht inzake het voorgenomen besluit van het bestuur tot collectieve waardeoverdracht naar een andere EU-lidstaat. De leden van het VO die niet namens de werkgever in dit orgaan zitting hebben, moeten hiervoor goedkeuring verlenen, zo is het voorstel.

Voor pensioenfondsen met een omgekeerd gemengd bestuursmodel (OGM) is in beginsel een auditcommissie verplicht. De IORP2 richtlijn en de Nederlandse wetgeving die dit verder uitwerkt, bevatten regelgeving over de interne auditfunctie . Wat betekent dit voor de auditcommissie in het OGM?

GPSS heeft op 23 maart jl. een seminar over het omgekeerd gemengd model georganiseerd voor alle pensioenfondsen die een overgang naar dit model overwegen. Het doel van deze bijeenkomst was om onze kennis en ervaring te delen. Daarnaast waren ook uitvoerende (UB) en niet-uitvoerende bestuurders (NUB) aanwezig om over hun ervaringen te vertellen.

GPSS organiseert op vrijdagochtend 23 maart een seminar over het omgekeerd gemengd model voor alle pensioenfondsen die een overgang naar dit model overwegen. Het doel van deze bijeenkomst is om onze kennis en ervaring te delen in een interactieve bijeenkomst.

Begin 2019 gaat de Europese IORP 2-richtlijn gelden die eist dat alle pensioenfondsen een interne auditfunctie kennen. Fondsen zullen daarom dit jaar moeten gebruiken om hun governance zodanig te herijken dat dit aansluit bij de eisen van deze richtlijn.

Regelmatig begeleiden wij liquidaties van pensioenfondsen. Telkens weer komt de vraag op of aan de (oud) deelnemers toestemming moet worden gevraagd om de pensioenen over te dragen naar een nieuwe uitvoerder. Dit blijft een lastige vraag.

Wij krijgen regelmatig vragen over de inrichting van de auditcommissie in het omgekeerd gemengd bestuursmodel. Hieronder bespreken we twee vragen die regelmatig hierbij opkomen.

Mede op basis van het onderzoek gemengde besturen en intern toezicht heeft DNB afgelopen zomer een aantal aandachtspunten geformuleerd voor de borging van een adequate governance.

Verantwoordingsorganen (VO) kunnen belangrijke invloed uitoefenen op de governance van hun fonds. En zo de kwaliteit van het bestuur en de besluitvormingsprocessen mede bepalen.

Recent heeft DNB een brochure over zelfevaluatie van besturen van pensioenfondsen uitgebracht. Opvallend is dat hierin alleen gesproken wordt over zelfevaluatie van besturen van pensioenfondsen. Wij zijn van mening dat zelfevaluatie ook voor andere fondsorganen van groot belang is.

Grote pensioenfondsen (meer dan € 10 mrd beheerd vermogen) worden per 1 januari 2018 waarschijnlijk aangemerkt als zogenaamde organisaties van openbaar belang (”oob”). Dit heeft gevolgen voor de governancestructuur van die fondsen.

Eind maart heeft DNB verteld dat zij van alle T2 fondsen vóór 1 september (de 25 grootste) of 1 oktober (de overige) aanstaande een visie en strategie document wenst te ontvangen. Omdat in 2015 beek dat 68% van de fondsen dit niet op orde had, worden nu harde eisen gesteld. Met als doel dat fondsen wendbaar en weerbaar worden.

Veel verantwoordingsorganen zijn bezig met een professionaliseringsslag. GPSS staat hen bij met workshops, trainingen en advisering. Zo heeft het Verantwoordingsorgaan van het Rabobank Pensioenfonds onze hulp gevraagd bij de concrete uitwerking van haar rol en taken.

Een zelfevaluatie kan mede worden ingezet om de effectiviteit van uw bestuursmodel te verbeteren of de inrichting van uw intern toezicht te optimaliseren.

Een gesloten fonds met een slechte financiële positie is genoodzaakt onderdak te zoeken bij een (her)verzekeraar of ander pensioenfonds. Dit leidt vaak tot hoge kortingen. Een recente praktijkcase maakt duidelijk of onderbrenging bij een APF een oplossing is.

Januari 2017. GPSS brengt haar eerste governance nieuwsbrief uit! Vol met interessante informatie op het gebied van governance. Zie hieronder.

Het kabinet heeft plannen om de visitatiecommissie af te schaffen. Als dat door gaat moet u nadenken over een andere vorm van intern toezicht. Wordt het een raad van toezicht of niet-uitvoerende bestuurders en hoe besluit u dit?

DNB heeft op 7 december de eisen gepresenteerd die zij stelt aan de beleggingskennis van pensioenfondsbestuurders. Duidelijk is dat veel fondsen hun governance structuur moeten aanscherpen en versterken.

Van de fondsen met het omgekeerd gemengd bestuursmodel (OGM), ondervindt een groot deel nog implementatieperikelen. Wij hebben de belangrijkste uitdagingen uit ons onderzoek op een rijtje gezet.

Het team van GPSS bestaat uit Selma Smit en Paulien Siegman. GPSS focust zich op governance vraagstukken in integraal perspectief.

GPSS

Paulien Siegman
06 - 83 94 89 07
Selma Smit
06 - 46 34 49 24
info@gpss.nu

Adres
Zaagmolenlaan 4
3447 GS Woerden